« wstecz

International Convention on Tonnage Measurement of Ships, 1969

Międzynarodowa Konwencja o Pomierzaniu Pojemności Statków, 1969

Mierzenie pojemności (tonażu) statków morskich było jednym z najbardziej złożonych problemów w żegludze międzynarodowej. Prace nad tym zagadnieniem zostały zapoczątkowane wkrótce po powołaniu do życia Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO), a przyjęcie

Międzynarodowej Konwencji o Pomierzaniu Pojemności Statków nastąpiło w 1969 roku. Wskaźnikiem złożoności problemu był fakt, że Konwencja weszła w życie dopiero w 1982 roku. Była to pierwsza udana próba wprowadzenia ujednoliconego systemu mierzenia pojemności statków.

Konwencja określa sposób obliczania pojemności brutto (GT) i netto (NT), przy czym obie te wartości są obliczane niezależnie od siebie.

Reguły obliczania pojemności mają zastosowanie do wszystkich statków oddanych do eksploatacji 18 lipca 1982 r. lub później, to jest z chwilą wejścia w życie Konwencji. Wszystkie statki zbudowane przed tą datą mogły zachować swój dotychczasowy tonaż przez 12 lat od początku obowiązywania Konwencji (albo do 18 lipca 1994).

Okres przejściowy miał na celu zapewnienie statkom racjonalnych gwarancji ekonomicznych eksploatacji, gdyż wszelkie opłaty portowe i inne należności są naliczane od tonażu statku.

Pojemność brutto i netto

Konwencja miała na celu przejście od tradycyjnie używanych pojęć „tonażu rejestrowego brutto” (BRT) i „tonażu rejestrowego netto” (NRT) do „pojemności brutto” (GT) i „pojemności netto” (NT).

Pojemność brutto stanowi podstawę do przepisów o załogach, przepisów dotyczących bezpieczeństwa oraz opłat rejestracyjnych. Zarówno pojemność brutto jak i netto stanowią podstawę do naliczania opłat portowych.

Pojemność brutto (GT) jest to funkcja zmierzonej objętości zamkniętych pomieszczeń statku wewnątrz kadłuba i nadbudówek wyrażonej w  metrach sześciennych i współczynnika zależnego od wielkości statku, wyrażona w jednostkach bezwymiarowych.

Pojemność netto jest to taka sama funkcja jednak ograniczona do objętości użytkowej statku, to jest dla przestrzeni ładunkowej i  pomieszczeń pasażerskich. Różnicę stanowi objętość maszynowni, zbiorników paliwowych, pomieszczeń załogowych itp. Pojemność netto jest to, zatem ta objętość statku, która „zarabia”.

Poprzednio stosowany system tonażu rejestrowego był również oparty na zasadzie wydzielenia części statku „zarabiającej” (NRT), jednak miarą była tona rejestrowa odpowiadająca objętości 2,83 m3.